KBÜ’den küre dağları’nda kritik araştırma: İklim değişikliği ormanları nasıl etkiliyor

Karabük Üniversitesi (KBÜ) tarafından yürütülen TÜBİTAK destekli araştırmada, Küre Dağları Milli Parkı’nda yetişen ağaç türlerinin iklim değişikliğine verdiği tepkiler bilimsel verilerle ortaya kondu. Çalışma, iklim değişikliğinin orman ekosistemleri üzerindeki etkilerine ışık tuttu.
KBÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü öğretim üyesi Dr. Cemil İrdem’in yürütücülüğünü yaptığı, yüksek lisans öğrencisi Selinay Atay’ın bursiyer olarak yer aldığı TÜBİTAK 1002-A destekli proje kapsamında; sarıçam, göknar ve karaçam ağaçlarının sıcaklık ve yağış değişimlerine verdiği tepkiler kapsamlı şekilde incelendi.
"Ağaç halkaları iklimin izini sürdü"
"Küre Dağları Milli Parkı’nda Sarıçam, Göknar ve Karaçamların Yıllık Halka Gelişimi ile İklim İlişkileri" başlıklı proje, dendrokronoloji yöntemiyle gerçekleştirildi. Araştırmada, farklı yükselti basamaklarında bulunan ağaçlardan alınan örnekler Karabük Üniversitesi Coğrafya Bölümü Dendrokronoloji Laboratuvarı’nda yüksek hassasiyetle analiz edilerek sıcaklık ve yağış verileriyle birlikte istatistiksel olarak değerlendirildi.
"Kış sıcaklıkları büyümeyi artırıyor"
Elde edilen bulgulara göre, kış aylarında görülen ılıman sıcaklıkların ağaç büyümesini genel olarak olumlu etkilediği belirlendi. Göknar türü dışında, daha sıcak geçen kışların yıllık halka gelişimini artırdığı tespit edildi. Buna karşılık, mayıs ayında artan sıcaklıkların ağaç büyümesini olumsuz etkilediği, bu etkinin özellikle göknar türünde belirgin olduğu ortaya kondu.
"Yaz yağışları kritik önem taşıyor"
Araştırmada yağış verileri de dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Haziran ve temmuz aylarında artan yağışların tüm ağaç türlerinde büyümeyi desteklediği belirlenirken, özellikle temmuz yağışlarının yüksek düzeyde pozitif etki oluşturduğu tespit edildi.
"2040 için uyarı: sıcaklık artacak, yağış azalacak"
Proje kapsamında yapılan iklim projeksiyonlarına göre, RCP8.5 senaryosu doğrultusunda 2040 yılına kadar yaz sıcaklıklarının artması ve ilkbahar-yaz yağışlarının azalması bekleniyor. Bu durumun, bölgedeki ağaçların çap artımını ciddi şekilde olumsuz etkileyebileceği öngörülüyor.
Uzmanlar, iklim değişikliğinin özellikle artan sıcaklık ve yaz kuraklığıyla birlikte orman ekosistemleri üzerinde baskı oluşturacağına dikkat çekerek, sürdürülebilir orman yönetimi ve uyum stratejilerinin önemine vurgu yaptı.
Çalışma kapsamında 1’i ESCI indeksli olmak üzere 2 uluslararası makale ve 3 uluslararası sempozyum bildirisi bilim dünyasına kazandırıldı. Elde edilen verilerin, iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir kaynak oluşturması bekleniyor.