Uzayda gerilim tırmanıyor: Rusya’dan Starlink’e nükleer gözdağı, Avrupa uyduları riskte mi?

Geçen hafta uluslararası basında yer alan haberlerde, bir Rus uzay aracının Avrupa’ya ait bazı uyduların iletişim kanallarına müdahale ettiği ve veri akışını savunmasız hale getirdiği öne sürüldü. Özellikle Financial Times’ın aktardığına göre, bazı Avrupa uydularında komut verilerinin şifrelenmemiş olması ciddi bir güvenlik açığı oluşturdu.

Şubat ayı başında Ukrayna’nın eski Dijital Dönüşüm Bakanı, mevcut Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov ile Elon Musk arasında X platformunda dikkat çeken bir mesajlaşma yaşandı. Fedorov, SpaceX ve Musk’a, Starlink kitlerinin Rusya’nın eline geçmemesi için Ukrayna ile iş birliği yaptıkları gerekçesiyle kamuoyu önünde teşekkür etti. Musk da bu mesajlara olumlu karşılık verdi.

Bu gelişmeler, Moskova cephesinde rahatsızlık yarattı. Kremlin’e yakınlığıyla bilinen televizyon sunucusu Vladimir Solovyov, SpaceX ile Ukrayna arasındaki iş birliğinin yeniden güçlendiğine dair haberleri sert ifadelerle eleştirdi. Solovyov, Musk’ın projelerinin Rusya’ya karşı savaş çabalarına hizmet ettiğini savunarak, veri analiz şirketi Palantir Technologies’i de hedef aldı.

Solovyov ayrıca Musk’ın uydularının neden “meşru hedef” sayılmadığını sorgulayarak, uzayda gerçekleştirilecek bir nükleer patlamanın bu sorunu çözebileceğini öne sürdü. Programdaki diğer katılımcılar böyle bir adımın Rusya’nın kendi uydularına da zarar vereceğini hatırlatsa da, Rusya’nın uzay kapasitesinin görece sınırlı olması nedeniyle bunun Moskova açısından daha düşük maliyetli olabileceği iddia edildi.

Uzmanlar, söz konusu açıklamaları somut dayanağı sınırlı bir gözdağı söylemi olarak değerlendiriyor. Her ne kadar Rusya’nın kendi uzay ekipmanlarını riske atma ihtimali tartışılsa da, Moskova’nın en önemli stratejik ortaklarından biri olan Çin’in böyle bir adımı destekleyip desteklemeyeceği belirsizliğini koruyor.

Öte yandan Rusya ve Çin’in, kendi sistemlerini tehlikeye atmadan ABD ve Avrupa uydularına zarar verebilecek teknolojiler üzerinde çalıştığına dair iddialar da gündemde. İki ülkenin uzun süredir yabancı uyduların kontrolünü ele geçirmeye yönelik kabiliyetler geliştirmek için iş birliği yaptığı ileri sürülüyor. Ayrıca BRICS ülkelerinin uzay alanında ortak kapasite geliştirme hedefleri dile getirdiği ve özellikle Uluslararası Telekomünikasyon Birliği nezdinde koordineli hareket ettikleri belirtiliyor.

Siyasi düzlemde Avrupa ile ABD arasında mesafe arttığına dair yorumlar yapılsa da, uydu iletişimi alanında karşılıklı bağımlılık sürüyor. SpaceX’in Starlink sistemi, Avrupa’da faaliyet gösterebilmek için AB üyesi ülkelerin frekans lisanslarına ve düzenleyici çerçevesine tabi. Gündeme gelmesi beklenen AB Uzay Yasası ile Dijital Ağlar Yasası’nın, uydu lisanslamasına yönelik yeni kurallar getirerek SpaceX için ek maliyetler yaratabileceği ifade ediliyor. Küresel ölçekte yaklaşık 9 milyon kullanıcıya sahip şirket için Avrupa pazarı cazip olmakla birlikte düzenleyici açıdan zorlu bir alan olarak değerlendiriliyor.

Avrupa ülkeleri de kendi uydu iletişim altyapılarını güçlendirmek amacıyla yatırımlarını artırıyor. Ancak Starlink ile rekabet edebilecek ölçeğe ulaşmanın uzun zaman ve yüksek finansman gerektireceği belirtiliyor. Ukrayna’daki gelişmeler ise hem sivil hem askeri alanlarda hızlı, güvenli ve geniş kapsamlı iletişim altyapısının stratejik önemini bir kez daha ortaya koyuyor.