NEDİR BU ZIKKIM?

31 Ağu 2026 - 11:58 YAYINLANMA

‎Eskiden beddua ederken bile toprağa köke nimete gönderme yapıyordu insanlar. Şimdi ise birbirine zıkkım olmayı marifet sanıyor. Zıkkımın kökünü ye derdik meselâ, mesele zıkkımın ne olduğunu değil, kime zıkkım ettiğini unutmasıymış. Ez cümle kelimeler yabancılaşmıyor, insanlar izzett-i nefsini elleriyle sofradan kaldiriveriyor. Anlamı birebir aynı kalan nice kelime, kimlik arasındaki avam bir yarış halinde , müptezel bir ok gibi hedefini arıyor. Hoş bazen isabet de alıyor tabi, hangi perspektiften bakıldığına göre değişircesine.

‎Zıkkım; zehir gibi anlamına gelirken, şimdi toksik , ghost, lovebombing gibi herzeleri aldık dimağımıza. Bilahere çok da ilgi gördü bu kelimeler, ee malûm müthiş bir tüketim çılgınlığı var hayatımızda ,kelime israfları da bunlardan biri hani. Öyle israf değince kelimeden tasarruf etmek tabiri anlaşılıyor pek tabi lakin müphem bissürü kelime arasından kelime seçer olduk.

‎Bugün şöyle bir Divanı Hikmet 'i alıp elimize fevkalade bir yabancılık çeker olduk öz cümlelerimize. Velhasıl kelâm kendi elimizle dilimizle, tertemiz lugatimiza herze herze kelimeler ilave ettik. İnsan bunu idrak etmeye başladığında mütemadiyen bir sorgu içinde kalıyor içinde ki Türkçe öğretmeni ile.

‎İçimizde bir Türkçe öğretmeni var da, susturuyoruz onu. ‘Bu kelime ne zamandan beri senin?’ diye soruyor mesela. Cevap veremiyoruz. Çünkü kelimeyi de kendimiz gibi internetten edinmişiz.

‎Artık kelimeleri de tüketiyoruz.

‎Bugün toxic, yarın red flag, sonra gaslighting, sonra başka bir kelime…

‎Bir süre kullanılıyor, herkes birbirine yapıştırıyor, sonra eskisi gidiyor yenisi geliyor. Hayır anlam vermek te çok mümkün olmuyor, müphem bir tüketme eğilimi var. Bunca kelimeyi bir davranışı anlayıp yorumlamak adına mı öğreniyoruz, yoksa kelimeyi öğrendiğimiz için mi davranış icat ediyoruz tartışılır tabi.

‎Peki nedir bu zıkkım, hayatımızda hangi kelime hangi şahıs bize bu kadar zehir gibi göründü? Hangi kelime sonradan hayatımıza bittabi girip bide bize popüler kültür reklamı yaparcasına egitti? Hangi kelime bizi öz dilimizde ki panzehiri yok edercesine icimize icimize zehir oldu?

‎Ya da belki şu minvalde sorulabilir sevgili dostum; bize zıkkımin kökünü yediren şey, zıkkımi değil de katlettigimjz dilimizi idrak edememek olmuş olabilir mi?

‎Ez cümle zıkkımi ararken muphemligim icine dusmedigimiz nice günler görmek umuduyla. 

YORUMLAR

Maksimum karakter sayısına ulaştınız.

Kalan karakter: