EFELER KAKKINDA GERÇEKLER: TARİHİN ŞAHİTLİĞİ
1919 yılında Aydın 57. Tümen Kumandanı Miralay Mehmet Şefik (Aker) Bey'in hatıralarında yer verdiği şu ifadeler, Efeler ve Zeybekler hakkında yıllardır oluşturulmaya çalışılan yanlış algılara en güçlü cevaplardan biridir:
"Zeybek denildiği zaman her zeybeği bu kültüre aykırı, hırsız, sadece kendi çıkarlarını düşünen bir mahlûk nev'inden telakki etmek doğru değildi... Zeybekler arasında yüksek ruhlu, kahraman, mert, vatanperver adamlara tesadüf ettim."
Bu sözler, cephede omuz omuza savaşmış bir Türk komutanının gözlemidir. Dolayısıyla tarihî değeri son derece yüksektir.
Efeler; dağların eşkıyası değil, milletin zor günlerinde devletinin ve vatanının yanında saf tutan yiğitlerdir. Elbette her devirde olduğu gibi Zeybek kıyafeti giyerek suç işleyen kimseler de olmuştur. Ancak birkaç kişinin yaptığı yanlışlar, binlerce vatansever Efeye mal edilemez.
15 Mayıs 1919'da İzmir'in işgaliyle birlikte Aydın, Nazilli, Koçarlı, Çine, Söke, Ödemiş ve Batı Anadolu'nun dört bir yanında Efeler silaha sarılmıştır. Yörük obalarından, köylerden ve kasabalardan gelen gönüllüler, düzenli ordunun henüz kurulamadığı günlerde Millî Mücadele'nin ilk savunma hattını oluşturmuştur.
Yörük kültürü; bağımsızlığı, namusu, sözüne sadakati ve vatan sevgisini hayatının merkezine koymuştur. İşte bu anlayış, Efeleri Millî Mücadele'nin öncü kahramanları hâline getirmiştir.
Bugün bizlere düşen görev, Efeleri yalnızca halk oyunlarıyla veya folklor kıyafetleriyle hatırlamak değildir. Onların temsil ettiği cesareti, adaleti, dürüstlüğü ve vatan sevgisini yeni nesillere doğru kaynaklarla anlatmaktır.
Çünkü tarih, milletini zor zamanda yalnız bırakmayanları unutmaz.
Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere, Millî Mücadele'de can veren bütün kahramanlarımızı; Yörükleri, Türkmenleri, Efeleri, Zeybekleri ve isimsiz kahramanları rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz.
Ruhları şad, mekânları cennet olsun.
AYDIN DÜNYA EFELERİ YÖRÜK TÜRKMEN FEDERASYONU BAŞKANI