GAZ VERME, GAZA GELME
Bazen sırf muhatabımızın morali bozulmasın diye hiç beğenmediğimiz durumlarda bile olumsuz ifadeler kullanmayız. Hoşumuza gitmese de harika, mükemmel gibi övgü sözcükleri kullanırız. Aslında muhatabımız da kendinden emin değildir çoğu kez. Biraz gaz verince kendini meşgul olduğu alanın hermesi sanmaya başlar. Buna gaza gelmek diyoruz. Bu yüzden olmayan ya da eser miktarda bulunan yeteneklerle ilgili olarak acımasız değil ama hafif dozda gerçekçi yaklaşımlar sergilemek en iyisidir.
Bizim çocukluğumuzda Bedford kamyonlar vardı. Hantal görünümüne rağmen yumuşak hatlı dizaynı insana sempatik gelirdi. Bütün araç motorları belli bir ritimle çalışırken bu kamyonlar rolantide bile ara sıra “taşikardi” geçiren kalp atışları gibi birden kendi kendine gaz verirdi. İlginç olan da bu modellerin çalışmasının normal halinin böyle olması. Toplumumuzdaki bazı insanlar da tıpkı bu Bedford motorları gibi kendi kendine gaz veriyor. Onların kimsenin gazına ihtiyacı yoktur. Gerektiğinde hem çalar, hem oynar. Mutluluk açısından güzel bir kafa yapısı sayılabilir. Gerçekten imrenilecek insanlardır. Bunları da kendi haline bırakmak lazım.
Asıl önemli olan ise kimseye gereğinden fazla gaz vermemek ve gereksiz övgüye maruz kalındığında ne olduğunu bilmektedir. Eğer bir insan kendi yeteneklerini, niteliklerini biliyorsa kimsenin gaz vermesine ihtiyacı yoktur. Hatta böyle durumlarda kendini yoklayarak nefsini ve egosunu frenler. Kendisinde bulunan hasletlerin Allah in kendine bir lütfu olduğunu bilir. Kerametin kendinde değil onu yaratanda olduğunu bilir ve istiğfar eder. Gaza gelmez. Zaten gazın bir fonksiyonu da içi boş olan cisimleri şişirmektir. Dolu olan bir şeye gaz veremezsiniz. Balon gibi boş insanlar gaza gelir. Her balonun akıbeti patlamaksa gaza gelen insanlar da balon gibi olmasa da maddi ya da manevi olarak mutlaka patlar.
Bir de bu gaz bedavadır hani. Hava gibi, su gibi. Bedava diye de hor kullanmamak gerekir. Gazın kendisi bedava olsa da bazen etkisi ve sonuçları çok önemli olabilir. Örneğin motivasyon için verilen gaz tam vazgeçmek üzere olan birini tekrar cesaretlendirip başarılı bir sonuç elde etmesine katkı sağlayabilir. Veya zor bir tedavi sürecindeki hastanın iyileşeceğine olan inancı artarsa hastalık üzerinde olumlu etki yapabilir. Birinin acısını paylaşmak için verilen gaz kendini daha iyi hissetmesini ve yaşadığı travmayı daha iyi atlatmasına etki edebilir.
Bütün bunları göz önünde bulundurduğumuzda medh, övgü de hak edene, hak ettiği kadar olmalıdır. Kimseyi Gazman yapmaya gerek yok. Hak edilmeyen gaz bünyeye zarar verir. Sindirimde spazma, trafikte kazaya sebep olur. Ancak en önemlisi iletişimde verilen gereksiz gaz psikolojik ve sosyal sorunlara yol açabilir. Muhatabınızın gerçeklik algısını bozabilir.
Sonuç olarak her şey gibi gazın da azı yarar, ortası karar, fazlası zarardır. Hem gerçek, hem mecaz anlamda gazın da dozunu çok iyi ayarlamak gerekir.