ATATÜRK'ÜN HAREKET ORDUSU' NDAKİ BÜYÜK ROLÜ
Eski takvim "31 Mart 1325" (12 Nisan 1909) gecesi, (İstanbul'daki) "Birinci Ordu'nun birçok birlikleri kışlalarında baş kaldırmışlar. Subaylarından bazılarını hapsederek, bazılarını da vurup öldürerek, 'Galata köprüsü'ne indiler. Şafak sökünce de, Ayasofya meydanı'ndaki Meclisi Mebusan binasının önünde toplandılar...beyaz sakallı hocaların da araya karışmaları, kesik kesik 'Şeriat isteriz' diye bağıranları, büsbütün azdırmıştı...""
İsyancılar,...Meclis başkanının çekilmesini, Fırka'nın (İttihad Terakki) kapatılmasını, hükümetin iistifasını, yeni bir hükümet kurulmasını istiyorlardı..."
Selanik'teki 3. Ordu Kumandanı Hüseyin Hüsnü Paşa'nın Kurmay Başkanı yüzbaşı Mustafa Kemal, isyan haberi Selanik'e ulaşınca redif taburunu hemen harekete ve "yürüyüşün planlarını" da, hazırlamıştı. Ordu kumandanı Paşa' ya, "harita üzerinde İstanbul' a nasıl girileceğini,...sokak vuruşmaları olursa nasıl cevap verileceğini" anlatmıştı...
3 Ordu Çatalca'ya ulaştığı zaman, Mahmut Şevket Paşa, Hareket Ordusu' nun başına geçmiştir...
"Abdülhamit, isyancıların şeriat isteklerinin yerine getirileceği" yolunda söz verdiği gibi,... Hareket Ordusu' nun İstanbul' a girmesini önlemeye çalışıyordu."
Mahmut Şevket Paşa, İstanbul'a girmede çekingen davranıyordu. Ve (Saray hükümetinin görevlendirdiği) "bir kurul, Mahmut Şevket Paşa ile görüşmeye gelmişti.Uzun süren bu konuşmadan sonra," komutanları ve kurmay başkanlarını toplantıya çağırdı." kurul'un söz ve taleplerini şöyle anlatmıştı:
"- Meşrutiyet güven altındadır.
- İstanbul'da güvenlik sağlanacaktır."
Paşa, bu konuda, komutanlarının görüşünü sorar. Mustafa kemal hemen öne "çıkıp görüşlerini dile getirmiştir:
"Bu isyanı, basit bir isyan hareketi olarak görmek" yanlıştı. Zira "ülkenin çeşitli yerlerinde ayaklanmalar olduğu" anlaşılmıştı. "... içten ve dıstan, yüksek mevkilerden kışkırtmalar vardır...Bu isyanın elebaşıları, bu gerici hareketi başlatırken," ülkedeki hakim havadan cür'et almışlardı.
" Önce bu isyan, zaman geçirilmeden bastırılmalıdır. İsyanı çıkaranlar hakkında koğuşturma yapılarak, isyanın derinliklere inen kökleri ortaya çıkarılmalıdır. ... hemen harekete geçmek zorunlu ve önemlidir."
Mahmut şevket Paşa, bütün kurmayların" aynı görüşte olduğunu" görmüştü. Bunun üzerine, " O halde hemen harekete başlayabiliriz. Hazırlıklarınızı yapınız" emrini vermiştir.
"Hareket Ordusu, bir saat sonra Dersaadet üzerine müthiş bir hıışımla yürüyüşe geçmişti..." Bir kıta "Harbiye Nezareti' ni, göz açıp kapayıncaya kadar kuşattı... Bu arada, sokak çatışmaları da başlamıştı..."
"Ordu' nun diğer kuvvetleri,Yıldız (Sarayı) ve etrafını kuşattılar. saray da, artık kuşatma altındaydı. Orada da, kısa çatışmalar oldu...."
"Bir başka kuvvet, Babıaliyi kuşatma altına aldı.Fatih ve beyazıt civarında toplanan isyancıların etrafı çevrildi... İstanbul'un etrafındaki çıkış yolları da, sanki demir bir çember içine alınmıştı...."
"Sonunda bu gerici ayaklanma bastırılmıştı..."
"Hareket Ordusu Kumandanı Mahmut Şevket Paşa, İller ve İstanbul halkına," şu genelgeyi yayımlamıştı:
""İstanbul'da güvenlik sağlanmıştır. Hainler ve caniler yakalanarak, kanunun pençesine teslim edilmişlerdir..." (1)
1. Atatürk, Atatürk'ü Anlatıyor, İbrahim Karakaş- Gülnur Aksap, 2006,İstanbul