SİVAS'TAN ANKARA'YA
13 Nis 2026 - 00:30
YAYINLANMA
Heyeti Temsiliye'nin yola çıkıştan önce halli gereken iki sıkıntısı vardı. Para, otomobillerin yedek lastiği ve benzini...
Mazhar Müfit, Osmanlı Bankası Sivas şubesi direktörü,Mösyö Oscar Schmidt' i, Edirne'den tanıyordu. "Türk muhibbi" olan Schmidt Müfit' i, evine yemeğe bile davet etmişti.Milli Mücadele'nin başarılı olacağına inandığından,yardımcı olabileceğini söylemişti. Ama, o sırada hasta ve bankaya gelemiyordu. Bu sebeple hareket sabahı saat 008' lerde, "Bitlis Valisi Sabıkı" ve Yüzbaşı Bedri Bey'in "tüccardar kefil" diye imzasıyla "bin lira" alınmıştı. Ancak, Müfit Bey, yolda Paşa'ya, "... bin lira değil, ancak yolluk miktarı kadar" demişti. Yol boyunca "hizmet edenlere "bahşişini" az miktarda vermesi için...
Mustafa kemal Paşa ve maiyeti için, üzeri açık, üç eski otomobil vardı.Kurmay binbaşı Hüsrev Bey, yolculuğun idaresi yanında, otomobillerin benzin, vb. ihtiyaçlarını sağlayacaktı. Mazhar bey, benzini ve lastiğin de, Amerikan kolejinden olabileceğini söylemişti. Daha önce ziyaret ettiği okul müdiresi onu, "büyük hürmetle" karşılamıştı. Bu kere gidişinde, parası karşılığında "benzin ve lastik" sağlanması ricasında bulundu. Uzun yıllar ülkemizde bulunan yaşlı müdire, "Kolay. Para ne demek" diyerek, "iki çift dış lastiği ve altı teneke benzin de emrinize hazırdır, aldırınız" demişti. "Kuvayı Milliye'nin... vatanı kurtarmak için çalıştıklarını ve teşekkürlerinin Mustafa kemal Paşa'ya" iletilmesini rica etmişti. Arkasından da, Paranın verilmesi için "faturanın" yazılması ricasını, "paradan bahsetmeyi tahkir" sayarak, reddetmişti. Adamlarına da,"bunları akşama bize götürmeleri" emrini vermişti...
Mustafa kemal paşa ve maiyeti, 18 Aralık 1919'da, üç otomobil ile yola çıkmıştı. Kar yağışı vardı."Saatte ancak, yirmi, yirmi beş kilometre" hızla gidiliyordu.
Ertesi günü Kayseri'ye yaklaşırken, Mazhar müfit, Hüsrev v e Yüzbaşı bedri beylerin otomobilinin iç lastiği patladı. Tamirden sonra biraz hızlı gidince tekrar...Yedeğini koyuncaya kadar, diğer iki otomobil geçip gitmişti.
Akşama doğru da, bir kar yığınına saplanıp kalmışlardı. Dört kişinin uğraşmasına rağmen, "ootomobili kardar çıkaramadık." sonunda, orda beklemeye karar vermişlerdi...
Kayseri'de, "İmamzade Raşit Ağa' nın evine konuk olan Paşa endişelenip, buldurduğu bir kamyona jandarmalar bindirerek, onlara yardıma göndermişti.Otomobil, kamyona bağlanarak,gece yarısı kayseri'ye varmışlardı...
Mustafa kemal Paşa ve maiyeti, Hacıbektaş'ta, Cemalettin efendi'nin konağında misafir oldu. Paşa, akşam yemeğinde Çelebi' ye, Milli Mücadele hakkında bilgi verdi. Çelebi, "adamlarına , lazım gelen talimatı vereceğini" bildirdi...
"Çiçekdağı'nda, Paşa'nın otoomobili de, bir çukura saplandı. Hepimiz, çamurlar içinde bin meşakkatle uğraşa uğraşa otomobili çıkardık. Fakat bu defa, bizim otomobili, sarf ettiğimiz büyük gayrete rağmen, yerinden kımıldatmak mümkün olmadı. Otomobilde Rauf bey, ben, Hakkı Behiç ve Bedri bey vardı."
"Hakkı behiç Bey, otuz sekizi aşan bir hararet içinde hasta idi. Aciz kaldık.Nihayet, otomobilde kalmaya karar verdik. Fakat, açık otomobilde ve kar altında sabahı bulmak müşgüldü..."
Mazhar ve Rauf Bey, ellerinde silahla arayıp buldukları Beynam Köyü' ne, yürüyerek gitmişlerdi. Mustafa Kemal Paşa, Rüstem ve Refik beylerle birlikte, muhtarın evinde idi. Rauf Bey, birkaç köylünün manda ve öküz kağnıları ile otomobilin kaldığı yere giderek, arkadaşlarımızı getirmişti...
Mustafa Kemal, Heyeti Temsiliye, 29 Aralık 1919 sabahı, Ankara'ya hareket etmiştir. (1)
1. Mazhar Müfit'in anılan eseri