MUSTAFA KEMAL PAŞA'NIN KARLSBAD GÜNLERİ
Mustafa kemal Paşa, böbrek rahatsızlığı tedavisi için, 1918 Temmuz' unu, Viyana yakınlarındaki Karlsbad' da geçirmiştir. Bu aydaki günlüğüne, "ruh haletini, memleket sorunları üzerindeki üzerine olan düşüncelerini kaydetmiştir. Bunlardan bir kısmını, kısa şekilde ilginize sunuyorum.
Doktoru Verner Paşa'ya, Otel Pupp yapı kompleksi içinde, haftalığı 140 krona olan bir daire ayarlamıştı. Doktorun tavsiyesi uyarınca kaplıca ve "çamur banyosu", yaparak dinleniyordu. Ziyaretine gelen arkadaşlarıyla şehiriçi gezintiler yapıyor, memleket işleri üzerine konuşuyordu. Otel yöneticisinin tavsiye ettiği bir bayandan da, Almanca dersleri alıyordu...
Subay arkadaşı Emin bey ve eşiyle bir oteldeki akşam yemeği sonrasındaki sohbette, sosyal devrimden söz etmiştir:
"Benim elime büyük bir yetki ve güç geçerse, sosyal yaşamımızda arzu edilen devrimi, bir anda bir darbeyle yapacağımı sanıyorum. Çünkü ben, bazıları gibi, halkın ve ulema çevresinin. benim görüşlerim düzeyinde bir görüşe alıştırılarak getirileceğine inanmıyorum... Bununla birlikte, bu konuda incelenmesi gereken noktalar var. İyice düşünüp taşınmadan işe başlamak, hata olur..."
"...eğitim ve öğretim anne kucağında başlar. Erkekler için de böyledir. Okuldan insan, mükemmel bir model olarak çıkamaz. Hayata, uygarlığa ve her şeye ait gerçek ve toplu eğitim, inanç ve kurallar, ancak hayata katılarak, bu bu katılımdan sonra insanları, ülkeyi tanıyarak, derinlemesine inceleyerek kazanılır.."
"Okul eğitim ve öğretim ve görgüsü, erkek olsun kadın olsun, insana genel, ortak yaşama ilk adımı atmak için yeterli değildir. Erkek gibi kadın da, kadınlığını, kadınlığın yerini, gerçek ve ortam yaşamdaki işlerden sonra anlayabilecek ve dengesini kuracaktır..."
"Sözün özü, sonuç: Bu kadın konusunda, cesur olalım. Kuruntuları bırakalım. Açılsınlar. Onların beyinlerini ciddi bilim ve teknikle donatalım. Namusu, bilimsel şekilde açıklayalım. Onurlu ve saygın olmalarına, birinci derecede önem verelim..." (1)
1. Atatürk, Atatürk'ü Anlatıyor, İbrahim Karakaş- Gülnur Aksoy, 2006, İstanbul